Умовы

правядзення раённага этапа рэспубліканскага конкурсу

юных экскурсаводаў музеяў устаноў адукацыі

1. Агульныя палажэнні

1.1. Умовы правядзення рэспубліканскага конкурсу юных экскурсаводаў музеяў устаноў адукацыі (далей – конкурс) распрацаваны ў адпаведнасці з Інструкцыяй аб парадку правядзення адукацыйных і іншых мерапрыемстваў з удзелам навучэнцаў, зацверджанай пастановай Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь ад 9 верасня 2025 г. № 162.

1.2. Арганізатарам правядзення конкурсу з’яўляецца Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь. Арганізацыйнае і метадычнае забеспячэнне ажыццяўляе Установа адукацыі «Рэспубліканскі цэнтр экалогіі і краязнаўства» (далей – Рэспубліканскі цэнтр). Каардынацыя ва ўстановах адукацыі вобласці – Брэсцкі абласны цэнтр турызму і краязнаўства дзяцей і моладзі (аддзел краязнаўства). Каардынацыя ва ўстановах адукацыі Баранавіцкага раёна – ДУА «Цэнтр дадатковай адукацыі дзяцей і моладзі Баранавіцкага раёна.»

1.3. Конкурс праводзіцца ў чатыры этапы з вызначэннем пераможцаў і прызёраў:

першы этап (адборачны) – ва ўстановах адукацыі, у тым ліку              ва ўстановах адукацыі абласнога, Мінскага гарадскога падпарадкавання;

другі этап (адборачны) – раённы, у тым ліку для гарадоў, якія маюць раённае дзяленне, гарадскі (акрамя г. Мінска);

трэці этап (адборачны) – абласны, Мінскі гарадскі. На дадзеным этапе могуць прымаць удзел установы адукацыі абласнога і Мінскага гарадскога падпарадкавання;

чацвёрты (заключны) – рэспубліканскі.

1.4. Для правядзення конкурсу на кожным этапе ствараюцца арганізацыйныя камітэты (далей – аргкамітэты).

Аргкамітэт кожнага этапу:

забяспечвае арганізацыйнае і метадычнае суправаджэнне конкурсу;

даводзіць інфармацыю аб конкурсе да ведама ўстаноў адукацыі;

вызначае месца і канкрэтныя даты правядзення адпаведнага этапу конкурсу;

ажыццяўляе персанальны падбор складу журы конкурсу і зацвярджае яго ва ўстаноўленым парадку;

аналізуе і зацвярджае вынікі конкурсу;

асвятляе ход падрыхтоўкі, правядзення і вынікі конкурсу ў сродках масавай інфармацыі.

У склад аргкамітэтаў могуць уваходзіць прадстаўнікі дзяржаўных органаў і устаноў, грамадскіх аб’яднанняў, устаноў адукацыі, сродкаў масавай інфармацыі, прадстаўнікі органаў самаўпраўлення ўстаноў адукацыі і інш.

1.5. Для падвядзення вынікаў конкурсу на кожным этапе аргкамітэтам ствараецца журы, якое:

праводзіць ацэнку конкурсных работ;

вызначае пераможцаў і прызёраў адпаведных этапаў конкурсу;

прадстаўляе пратаколы па выніках конкурсу ў адпаведныя аргкамітэты.

1.6. Удзельнікамі конкурсу з’яўляюцца асобныя навучэнцы ўстаноў агульнай сярэдняй адукацыі, прафесійна-тэхнічнай і сярэдняй спецыяльнай адукацыі, устаноў дадатковай адукацыі дзяцей і моладзі удзельнікі саветаў паспартызаваных музеяў ва ўзроставай катэгорыі
13 – 18 гадоў.

2. Асаблівасці правядзення конкурсу

2.1.         Раённы этап конкурсу праводзіцца з 9 студзеня 2026 па 9 лютага 2026 года.

2.2.         Асноўныя мэта і задачы конкурсу

Конкурс праводзіцца з мэтай фарміравання ў дзяцей і навучэнскай моладзі грамадзянска-патрыятычных пачуццяў сродкамі экскурсійнай музейнай дзейнасці.

Асноўнымі задачамі конкурсу з’яўляюцца:

фарміраванне ў дзяцей і моладзі каштоўнасных арыенціраў, гонару і павагі да гісторыі і культуры малой радзімы;

папулярызацыя гісторыка-культурных і прыродных адметнасцей малой радзімы сродкамі экскурсійнай дзейнасці;

папулярызацыя дзейнасці музеяў устаноў адукацыі;

выяўленне і заахвочванне лепшых юных экскурсаводаў музеяў устаноў адукацыі;

развіццё творчых здольнасцей, садзейнічанне прафесійнаму самавызначэнню навучэнцаў, набыццё камунікатыўных навыкаў праз экскурсійную дзейнасць.

2.3.         У конкурсе ўдзельнічаюць юныя экскурсаводы музеяў устаноў адукацыі (індывідуальна – 1 навучэнец).

2.4.         Правядзенне раённых (гарадскіх) этапаў конкурсу абавязкова для усіх рэгіенаў вобласці згодна профілю музея музея (профіль музея вызначаецца паводле дакументаў музея і рэестра музеяў вобласці).
На кожным этапе адбіраецца 1 пераможца і прызеры ад кожнага профілю:

1. ваенна-гістарычны музей;

2. агульнагістарычны музей;

3. этнаграфічны музей;

4. гістарычны манаграфічны;

5. літаратурны;

6 краязнаўчы (комплексны);

7. прыродазнаўчы,

8. мастацкі.

Пераможцы/прызеры рэгіянальных этапаў вызначаюцца па факту наяўнасці адпаведнага профілю музеяў. На абласны этап накіроўваюцца матэрыялы пераможцаў і прызераў рэгіянальных этапаў (1,2,3 месцы)
да 6 работ ад кожнага профілю.

2.5.         На раённы этап конкурсу ад кожнага музея прадстаўляецца 1 навучэнец з 2 відэаролікамі:

1. відэаролік «Тры прычыны зазірнуць у музей» (да 5 хвілін).
У відэароліку 1 юны экскурсавод стварае уласны наратыў вакол музейных матэрыялаў, раскрывае тры значныя прычыны наведаць музей, дэманструе навыкі музейнай камунікацыі.

2. відэапрадстаўленне «Голас з мінуўшчыны» (аглядная экскурсія-анімацыя (у адпаведнсці з профілем музея) да 7-мі хвілін). Удзельнік конкурсу знаёміць з музеем установы адукацыі ад імя асобы імі выбранага персанажа. Персанажам можа быць любы чалавек мінулага, чые лёс, прафесія, або дзейнасць маюць прамое дачыненне да музейных матэрыялаў і якія могуць дапамагчы юным экскурсаводам зрабіць выступленне эмацыйна яркім.

Колькасць аб’ектаў падчас правядзення экскурсіі не абмяжоўваецца. Пры правядзенні экскурсіі могуць выкарыстоўвацца розныя мастацкія сродкі эмацыйнага ўздзеяння (касцюмы, музычнае суправаджэнне і інш.).

2.6.         Па выніках адбору відэаролікаў абласны аргкамітэт пакідае
за сабой права арганізацыі праслухоўвання творчага прадстаўлення (экскурсіі) юнага экскурсаода у вочным фармаце. Відэаролік, дасланы на конкурс з прэзентацыяй музея некалькімі экскурсаводамі,
або з перавышэннем 5 хвілін і 7 хвілін адпаведна далей не разглядаецца.

2.7.    Рэспубліканскі (заключны) этап складаецца з двух тураў.

У першым туры (завочны) удзельнікі конкурсу прадстаўляюць (абараняюць) відэаролік «Тры прычыны зазірнуць у музей» (да 5 хвілін). У другім туры (вочны) удзельнікі конкурсу прадстаўляюць (у адпаведнсці з профілем музея) аглядную экскурсію «Голас з мінуўшчыны»
(да 7-мі хвілін).

2.9. Асноўныя крытэрыі ацэнкі.

2.9.1. Крытэрыі ацэнкі першага тура (відэаролікаў):

значнасць прадстаўленных прычын для наведвання музея;

змест і інфарматыўнасць;

лагічнасць і цэласнасць наратыву;

камунікатыўныя навыкі, уменне захапіць увагу гледача, выразнасць мовы;

выкарыстанне візуальных сродкаў (мантаж, музыка, цітры і г.д.);

адпаведнасць хранаметражу.

2.9.2. Крытэрыі ацэнкі другога тура (агляднай экскурсіі):

переканаўчасць увасаблення персанажа;

цэласнасць вобраза (манера паводзін, мова, касцюм);

артыстызм, эмацыйная выразнасць;

змястоўнасць, інфарматыўнасць;

лагічнасць пераходаў для аб’яднання матэрыялу экскурсіі ў адзінае цэлае;

выкарыстанне мастацкіх сродкаў эмацыйнага ўздзеяння;

камунікатыўныя навыкі, кантакт з аўдыторыяй, уменне трымаць увагу;

спалучэнне паказа і расказа;

цэласнасць і завершанасць экскурсійнага прадстаўлення;

арыгінальнасць задумы і яе рэалізацыі;

прытрымліванне хранаметражу.

3. Відэаролікі прадастаўляюцца на конкурс у выглядзе файлаў, размешчаных на воблачным захаванні. З гэтай мэтай установы адукацыі дасылаюць заяўкі з пазначэннем спасылкі на воблачнае размяшчэнне. Інфармацыя павінна уключаць назву работы, назвы ўстановы адукацыі, поўнае прозвішча і імя удзельнікаў; прозвішча, імя і імя па бацьку кіраўнікоў праекта, кантактны тэлефон з прэфіксам. Заяўка дасылаецца ў фармаце Wordз паметкай конкурс экскурсаводаў да 9 лютага 2026 г. на e-mail:cdo@bar-roo-edu.brest.by.

3.1. Аўтары, удзельнікі конкурсу, даюць згоду арганізатарам адпаведных этапаў правядзення конкурсу на публічную дэманстрацыю работ на сайтах арганізатараў, некамерцыйнае выкарыстанне матэрыялаў з мэтай папулярызацыі (з захаваннем аўтарскіх правоў).

4. Падвядзенне вынікаў конкурсу

Пераможцы і прызёры конкурсу вызначаюцца па суме балаў першага і другога тураў.

Пераможцы і прызёры раённага этапу конкурсу ўзнагароджваюцца дыпломамі аддзела па адукацыі Баранавіцкага райвыканкама.

Пераможцы і прызёры заключнага этапу конкурсу ўзнагароджваюцца дыпломамі I, II, III ступені Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь, дыпломамі Рэспубліканскага цэнтра экалогіі і краязнаўства.

5. Фінансаванне конкурсу

Фінансаванне конкурсу ажыццяўляецца:

на першым, другім, трэцім этапах – ва ўстаноўленым парадку
за кошт сродкаў мясцовага бюджэту, якія выдзяляюцца
на цэнтралізаваныя мерапрыемствы ў галіне адукацыі, і іншых крыніц,
не забароненых заканадаўствам;

на чацвёртым (заключным) этапе – ва ўстаноўленым парадку за кошт сродкаў рэспубліканскага бюджэту, якія выдзяляюцца на цэнтралізаваныя мерапрыемствы ў галіне адукацыі, і іншых крыніц, не забароненых заканадаўствам.

Заяўка

на ўдзел у раённым этапе рэспубліканскага конкурсу юных экскурсаводаў