У адпаведнасці з планам работы Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь на 2022 год з мэтай развіцця навукова-даследчай дзейнасці як эфектыўнага фактара павышэння якасці адукацыі і ўсебаковага развіцця асобы навучэнцаў з лістапада 2022 года па красавік 2023 года праводзіцца рэспубліканскі конкурс навуковых даследчых краязнаўчых работ навучэнцаў і з 28 лістапада 2022 года па 31 студзеня 2023 года раённы этап рэспубліканскага конкурсу юных экскурсаводаў музеяў устаноў адукацыі (далей – конкурс).
УМОВЫ
правядзення рэспубліканскага конкурсу
юных экскурсаводаў музеяў устаноў адукацыі
ва ўстановах адукацыі Баранавіцкага раёна
1. Агульныя палажэнні
1.1. Умовы правядзення рэспубліканскага конкурсу юных экскурсаводаў музеяў устаноў адукацыі (далей – конкурс) распрацаваны ў адпаведнасці з Інструкцыяй аб парадку правядзення рэспубліканскіх мерапрыемстваў установамі дадатковай адукацыі дзяцей і моладзі з удзелам навучэнцаў, зацверджанай пастановай Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь ад 6 ліпеня 2011 г. № 59.
1.2. Арганізатарам правядзення конкурсу з’яўляецца Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь. Арганізацыйнае і метадычнае забеспячэнне ажыццяўляе Установа адукацыі «Рэспубліканскі цэнтр экалогіі і краязнаўства» (далей – Рэспубліканскі цэнтр).
1.3. Конкурс праводзіцца ў чатыры этапы з вызначэннем пераможцаў і прызёраў:
першы этап (адборачны) – ва ўстановах адукацыі, у тым ліку ва ўстановах адукацыі абласнога, Мінскага гарадскога і рэспубліканскага падпарадкавання;
другі этап (адборачны) – раённы, у тым ліку для гарадоў, якія маюць раённае дзяленне, гарадскі (акрамя г.Мінска);
трэці этап (адборачны) – абласны, Мінскі гарадскі. На дадзеным этапе могуць прымаць удзел установы адукацыі абласнога і Мінскага гарадскога падпарадкавання;
чацвёрты (заключны) – рэспубліканскі. На дадзеным этапе могуць прымаюць удзел таксама ўстановы рэспубліканскага падпарадкавання.
1.4. Для правядзення конкурсу на кожным этапе ствараюцца арганізацыйныя камітэты (далей – аргкамітэты).
Аргкамітэт кожнага этапу:
забяспечвае арганізацыйнае і метадычнае суправаджэнне конкурсу;
даводзіць інфармацыю аб конкурсе да ведама ўстаноў адукацыі;
вызначае месца і канкрэтныя даты правядзення адпаведнага этапу конкурсу;
ажыццяўляе персанальны падбор складу журы конкурсу і зацвярджае яго ва ўстаноўленым парадку;
аналізуе і абагульняе вынікі конкурсу;
асвятляе ход падрыхтоўкі, правядзення і вынікі конкурсу ў сродках масавай інфармацыі.
У склад аргкамітэтаў могуць уваходзіць прадстаўнікі зацікаўленых дзяржаўных органаў і арганізацый, грамадскіх аб’яднанняў, устаноў адукацыі, сродкаў масавай інфармацыі, прадстаўнікі органаў самаўпраўлення ўстаноў адукацыі і інш.
1.5. Для падвядзення вынікаў конкурсу на кожным этапе аргкамітэтам ствараецца журы, якое:
праводзіць ацэнку конкурсных работ;
вызначае пераможцаў і прызёраў адпаведных этапаў конкурсу;
прадстаўляе пратаколы па выніках конкурсу ў адпаведныя аргкамітэты.
1.6. Удзельнікамі конкурсу з’яўляюцца асобныя навучэнцы ўстаноў агульнай сярэдняй, прафесійна-тэхнічнай, сярэдняй спецыяльнай і вышэйшай адукацыі, устаноў дадатковай адукацыі дзяцей і моладзі ў дзвюх узроставых катэгорыях: да 14 гадоў (уключна), ад 15 гадоў і болей.
2. Асаблівасці правядзення конкурсу
2.1. Конкурс праводзіцца з лістапада 2022 года па сакавік 2023 года.
2.2. Асноўныя мэта і задачы конкурсу
Конкурс праводзіцца з мэтай фарміравання ў моладзі грамадзянска-патрыятычных пачуццяў сродкамі экскурсійнай музейнай дзейнасці.
Асноўнымі задачамі конкурсу з’яўляюцца:
фарміраванне ў дзяцей і моладзі каштоўнасных арыенціраў, гонару і павагі да гісторыі і культуры малой радзімы;
папулярызацыя гісторыка-культурных і прыродных адметнасцей малой радзімы сродкамі экскурсійнай дзейнасці;
папулярызацыя дзейнасці музеяў устаноў адукацыі;
выяўленне і заахвочване лепшых юных экскурсаводаў музеяў устаноў адукацыі;
развіццё творчых здольнасцей, садзейнічанне прафесійнаму самавызначэнню навучэнцаў, набыццё камунікатыўных навыкаў праз далучэнне да экскурсійнай дзейнасці.
2.3. Конкурс праводзіцца па дзвюх намінацыях “Скарбонка часу” і “Роднымі пуцявінамі”.
На конкурс прадстаўляецца відэаролік (да 10 хвілін), дзе ўдзельнік конкурсу (“у кадры”) прадстаўляе музейную экскурсію ў адпаведнасці з выбранай намінацыяй. Падчас экскурсіі могуць выкарыстоўвацца розныя мастацкія сродкі эмацыйнага ўздзеяння (касцюмы, музычнае суправаджэнне і інш.). Колькасць аб’ектаў экскурсіі не абмяжоўваецца.
2.3.1. Намінацыя “Скарбонка часу”.
Удзельнікі конкурсу ў форме рэкламы знаёмяць з музеем установы адукацыі, прадстаўляюць яго адметнасці і ўнікальнасць.
2.3.2. Намінацыя “Роднымі пуцявінамі”.
Удзельнікі конкурсу адвольна вызначаюць тэму экскурсіі, распрацоўваюць яе з выкарыстаннем музейных экспазіцый і падчас правядзення экскурсіі раскрываюць вызначаную тэму.
2.4. Асноўныя крытэрыі ацэнкі экскурсійнага прадстаўлення:
вытрыманасць тэматыкі экскурсіі;
змястоўнасць, інфарматыўнасць;
лагічнасць пераходаў для аб’яднання матэрыялу экскурсіі ў адзінае цэлае;
спалучэнне паказа і расказа;
культура мовы;
займальнасць, крэатыўнасць, артыстызм;
прытрымліванне хранаметражу.
2.5. Дапускаеццавыкарыстанне пры мантажы і здымцы відэаэкскурсіі спецыяльных праграм і інструментаў. Тэхнічныя параметры відэароліка: фармат – avi, mpg, wmv.
3. Конкурсныя матэрыялы (спасылкі на відэаролікі) дасылаюцца да 31 студзеня 2023 года на электронны адрас ДУА “Цэнтр дадатковай адукацыі дзяцей і моладзі Баранавіцкага раёна”: cdo@bar-roo-edu.brest.by. Тэлефон для даведак: 446810.
3.1. Не прымаюцца да ўдзелу:
працы, накіраваныя без заяўкі адпаведнага ўзору,
аформленыя не належным чынам (афармленне заяўкі без указання поўных кантактных дадзеных аўтара і кіраўніка),
працы нізкай якасці, выкананныя без стабілізацыі відэа, з невысокім пашырэннем, наяўнасцю вадзянога знаку, ці рэдактаваныя праз праграму “moviemaker”.
4. Падвядзенне вынікаў конкурсу
Пераможцы і прызёры конкурсу вызначаюцца ў кожнай намінацыі і ўзроставай катэгорыі згодна з асаблівасцямі правядзення конкурсу.
Пры падвядзенні вынікаў конкурсу пры роўнай колькасці балаў на падставе рашэння журы можа ўсталёўвацца адпаведная колькасць прызавых месцаў (першае, другое, трэцяе).
Пераможцы і прызёры раённага этапу конкурсу ўзнагароджваюцца дыпломамі I, II, III ступені аддзела па адукацыі Баранавіцкага райвыканкама.
Пераможцы і прызёры заключнага этапу конкурсу ўзнагароджваюцца дыпломамі I, II, III ступені Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь, дыпломамі Рэспубліканскага цэнтра экалогіі і краязнаўства.
УМОВЫ
правядзення раённага этапу рэспубліканскага конкурсу
навуковых даследчых краязнаўчых работ навучэнцаў
1. Агульныя палажэнні
1.1 Дадзеныя ўмовы вызначаюць парадак правядзення раённага этапу рэспубліканскага конкурсу навуковых даследчых краязнаўчых работ навучэнцаў (далей – конкурс).
1.2 Арганізатарам конкурсу з’яўляецца Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь. Арганізацыйнае і метадычнае забеспячэнне правядзення конкурсу ажыццяўляецца ўстановай адукацыі “Рэспубліканскі цэнтр экалогіі і краязнаўства”. Арганізатарам раённага этапу з’яўляецца аддзел па адукацыі Баранавіцкага райвыканкама, ДУА “Цэнтр дадатковай адукацыі дзяцей і моладзі Баранавіцкага раёна”.
2. Мэта і задачы конкурсу
Конкурс праводзіцца з мэтай развіцця навукова-даследчай дзейнасці як эфектыўнага фактару павышэння якасці адукацыі і ўсебаковага развіцця асобы навучэнца.
Задачы конкурсу: стымуляванне матывацыі навучэнцаў да актыўнага ўключэння ў даследчую дзейнасць, прывіццё даследчых навыкаў; выяўленне малавядомых альбо страчаных фактаў рэгіянальнай гісторыі, адметнасцяў матэрыяльнай і духоўнай культуры; садзейнічанне фарміраванню ў маладога пакалення патрыятычных пачуццяў, адказнасці за адраджэнне і захаванне гісторыка-культурнай і прыроднай спадчыны сваёй малой радзімы; удасканаленне форм работы навуковых аб’яднанняў, аб’яднанняў па інтарэсах, факультатываў краязнаўчай накіраванасці; садзейнічанне прафесійнаму самавызначэнню навучэнцаў.
3. Удзельнікі конкурсу
У конкурсе прымаюць удзел асобныя навучэнцы (індывідуальна) устаноў агульнай сярэдняй адукацыі, дадатковай адукацыі дзяцей і моладзі ва ўзросце 13 – 17 гадоў.
4. Парадак правядзення конкурсу
4.1 Конкурс праводзіцца ў чатыры этапы з вызначэннем пераможцаў і прызёраў на кожным этапе:
першы этап (адборачны) – ва ўстановах адукацыі;
другі этап (адборачны) – раённы, у тым ліку для гарадоў, якія маюць раённае дзяленне; гарадскі (акрамя г. Мінска);
трэці этап (адборачны) – абласны, Мінскі гарадскі;
чацвёрты (заключны) – рэспубліканскі.
Рэспубліканскі этап праводзіцца ў два туры: першы – завочны, другі – вочны.
4.2 Намінацыі конкурсу
На раённы этап конкурсу прадстаўляюцца самастойна выкананыя навучэнцам пад кіраўніцтвам педагога даследчыя праекты краязнаўчай накіраванасці ў наступных намінацыях:
4.2.1. гісторыя роднага краю (даследуюцца падзеі і факты гісторыі малой радзімы, помнікі археалогіі, даследаванні па тапаніміі і геральдыцы);
4.2.2. культурная спадчына (даследуюцца помнікі этнаграфіі і фальклору, аб’екты архітэктуры, дэкаратыўна-прыкладнога і выяўленчага мастацтва);
4.2.3. геаграфічнае краязнаўства (даследуюцца прыродныя асаблівасці рэгіёна: геалогіі, геамарфалогіі, клімату, гідралогіі, расліннага і жывёльнага свету; эканоміка, прамысловасць, сельская гаспадарка і інш.).
Даследчая работа навучэнцаў павінна быць заснавана на мясцовым краязнаўчым матэрыяле, адлюстроўваць актуальнасць, навізну і навуковы падыход.
Для эфектыўнага вырашэння пастаўленных задач у якасці кансультантаў праектаў навучэнцаў могуць выступаць супрацоўнікі ўстаноў вышэйшай адукацыі, устаноў агульнай сярэдняй адукацыі, устаноў дадатковай адукацыі дзяцей і моладзі, навукова-даследчых інстытутаў, а таксама спецыялісты адпаведнай накіраванасці з іншых устаноў.
4.3 Патрабаванні да афармлення даследчых работ
Даследчая работа павінна прытрымлівацца наступнай структуры:
тытульны ліст (указваецца поўная назва ўстановы адукацыі (без скарачэнняў), раёна, вобласці, назва конкурсу/намінацыі/тэмы работы, прозвішча і імя аўтара работы, клас/аб’яднанне па інтарэсах, прозвішча, імя і імя па бацьку кіраўніка работы, пасада, кантактны тэлефон; месца знаходжання ўстановы адукацыі і год выканання работы);
змест (змяшчае назву структурных частак работы з указаннем нумарацыі адпаведных старонак арабскімі лічбамі);
уводзіны (абгрунтоўваецца актуальнасць і навізна выбранай тэмы, мэта і змест пастаўленных задач, фармулюецца аб’ект і прадмет даследавання, указваецца метад (метады) даследаваннядля рашэння пастаўленых задач, аналізуецца існуючая літаратура па вызначанай тэме);
асноўная частка (павінна ўтрымліваць сабраную і апрацаваную даследчыкам інфармацыю: апісанне і аргументаваны аналіз асноўных разгледжаных фактаў са спасылкай на крыніцы, высновы);
заключэнне (утрымлівае асноўныя вынікі, да якіх аўтар прыйшоў у працэсе работы над даследаваннем, у адпаведнасці з пастаўленымі мэтамі і задачамі. Пры гэтым адзначаецца самастойнасць, навізна, тэарэтычнае і фактычнае значэнне вынікаў, прапановы па магчымым практычным выкарыстанні вынікаў даследавання);
спіс выкарыстанай літаратуры і інфармацыйныя рэсурсы (уносяцца ўсе крыніцы, якія былі выкарыстаны аўтарам работы. Спіс афармляецца ў адпаведнасці з правіламі бібліяграфічнага апісання. Крыніцы не павінны быць старэйшыя за 5 год);
дадатак (размяшчаецца дапаможны матэрыял для больш поўнага раскрыцця зместу і вынікаў даследавання).
У тэксце работы абавязкова размяшчаюцца спасылкі на літаратуру і дадаткі.
Да тэкста навукова-даследчай работы неабходна прыкласці тэзісы (не болей 3 старонак), у якіх адлюстроўваецца актуальнасць тэмы, мэта і задачы, вынікі даследавання (магчыма з канкрэтнымі прыкладамі).
Рэкамендацыі да напісання і афармлення даследчых работ будуць размешчаны на сайце Рэспубліканскага цэнтра (http://rcek.by/) у раздзеле “Краязнаўства”.
Конкурсныя работы прадстаўляюцца ў друкаваным выглядзе і на электронным носьбіце (электронныя варыянты работ прадстаўляюцца на конкурс у выглядзе файлаў, размешчаных на воблачным дыску).
Да ўдзелу ў конкурсе не дапускаюцца:
работы, аформленыя не ў адпаведнасці з вышэйпазначанымі патрабаваннямі (пункт 4.3);
работы, выкананыя ў чорна-белым афармленні;
рэфератыўныя і апісальныя работы;
работы, якія змяшчаюць плагіят і парушаюць правы іншых аўтараў; работы, якія з’яўляюцца ўдзельнікамі падобных конкурсаў мінулых гадоў, з дапрацоўкай ў змесце менш чым на 25%; работы, якія прадстаўлены на адпаведныя этапы пазней устаноўленага тэрміну або прадстаўленыя з парушэннем патрабаванняў дадзеных умоў.
4.4 Асноўныя крытэрыі ацэнкі конкурсных работ на першым туры:
актуальнасць і навізна даследавання, тэарэтычная і практычнаязначнасць работы; паўната раскрыцця тэмы; навуковасць і аналітычныпадыход;
лагічнасць выкладання, структураванне даследавання; адпаведнасць умовам і патрабаванням конкурсу.
Асноўныя крытэрыі ацэнкі конкурсных работ на другім туры:
якасць выступлення (паўната, лагічнасць прадстаўлення работы, аргументаванасць, валоданне навуковым стылем выкладання, мультымедыйнае суправаджэнне);
камунікатыўныя якасці дакладчыка (эрудыцыя і культура аўтара, падрыхтаванасць да дыскусіі, утрыманне ўвагі аўдыторыі, вытрыманасць часу);
адказы на пытанні (паўната, аргументаванасць уласнага меркавання, перакананасць, уменне весці дыскусію і выкарыстоўваць адказы для паспяховага раскрыцця тэмы, ступень валодання інфармацыяй у абранай тэме).
4.5 Падвядзенне вынікаў і ўзнагароджванне пераможцаў і прызёраў конкурсу
Конкурсныя матэрыялы у друкаваным выглядзе і абавязкова на электронным носьбіце (дыск) прадстаўляюцца на раённы этап да 3 лютага 2023 года ў ДУА “Цэнтр дадатковай адукацыі дзяцей і моладзі Баранавіцкага раёна”. Спасылку на электронны варыянт работы і заяўку даслаць на электронны адрас cdo@bar-roo-edu.brest.by. Тэлефон для даведак: 446810
Конкурсныя матэрыялы, якія прадстаўлены на першы тур рэспубліканскага этапу, разглядаюцца рэспубліканскім журы конкурсу. Работы, якія па выніках ацэньвання журы набралі найбольшую колькасць балаў дапускаюцца да ўдзелу ў другім туры (не больш за 20 работ у кожнай намінацыі). Спіс удзельнікаў другога тура рэспубліканскага этапу конкурсу размяшчаецца на сайце Рэспубліканскага цэнтра (http://rcek.by/) прыкладна за два тыдні да пачатку другога тура рэспубліканскага этапу.
Пераможцы раённага этапу конкурсу ўзнагароджваюцца дыпломамі I, II, III ступені аддзела па адукацыі Баранавіцкага райвыканкама.
Пераможцы і прызёры заключнага этапу конкурсу вызначаюцца па выніках двух тураў і ўзнагароджваюцца дыпломамі I, II, III ступені (у кожнай намінацыі).
Пры падвядзенні вынікаў конкурсу пры роўнай колькасці балаў на падставе рашэння журы можа ўсталёўвацца адпаведная колькасць прызавых месцаў (першае, другое, трэцяе).